حضرت مهدی علیه‌السلام، جامع صلاح و خشنودی امّت

زندگینامه و مشخصات - حضرت مهدی علیه‌السلام، جامع صلاح و خشنودی امت

«مُؤَلِّفَ شَمْلِ الصَّلَاحِ وَ الرِّضَا»؛

«الفت دهنده و گردآورنده‌ی جامه‌ی درستی و خشنودی».

لغات:

«شَمْل» از ماده‌ی «شُمول» به معنای «فراگرفتن و احاطه» و به معنای «پیچیدن» نظیر «جامه به خود پیچیدن» است.

«صَلَاح» نقطه‌ی مقابل «فساد» است و کاربرد بیشتر آن در افعال است. در قرآن کریم واژه‌ی «صَلَاح» گاهی در مقابل «فساد» و گاه در مقابل «زشتی و بدی» آمده است.

شرح:

اساسی‌ترین رکن وحدت جامعه، وحدت در هدف است. اگر مردمی در جهت یک مقصود حرکت کنند، یقیناً بر آن جامعه یگانگی حاکم خواهد شد و تنها عاملی که می‌تواند انسان را به وحدت واقعی رساند، ایمان به خداوند است. وحدتی که در اثر تعلیمات پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در جامعه‌ی اسلامی پدید آمد، معلول دین و اعتقاد به خداوند بود. متأسفانه دنیا طلبان پس از رحلت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله به خاطر ارضای هواهای نفسانی خود و کسب جاه و مقام، مسیر خلافت را تغییر دادند و نتیجه‌ی این جنایت، اتّحاد به تفرقه مبدّل گشت. در عصر غیبت نیز پیدایش اختلافات فکری و عقیدتی از خطرناک‌ترین وقایع دوران غیبت است. در عصر غیبت، افرادی مردم را با ایجاد برخی مسلک‌های ساختگی، از مسیر صحیح مکتب اهل بیت علیهم‌السلام دور می‌کنند و این کار موجب تفرقه و گمراهی مردم خواهد شد و رواج مرام‌ها و مسلک‌های غیرالاهی به تشتّت و بی‌دینی منجر می‌شود. امام باقر علیه‌السلام می‌فرمایند:

«در دوران غیبت، اختلاف‌های شدید در میان مردم پدید می‌آید و وحدت دینی آنان خدشه دار می‌شود».

از امام صادق علیه‌السلام در این‌باره می‌فرمایند:

«در زمان غیبت، مردمان را می‌نگری که به پیروی از عقاید و بافته‌های ذهنی یک‌دیگر و به پیروی از افراد بد کردار می‌پردازند و در اعمال و رفتارشان از آنان تبعیت می‌کنند و راه مستقیم و مسلک صحیح شریعت اسلام بی‌رهرو شده است».

در غیبت امام علیه‌السلام، جوامع بشری دست‌خوش جنایت، خونریزی، تفرقه و نفاق شده و رحم و مروت از میان مردم رخت بسته و محبت‌ها و الفت‌ها از بین رفته و تفرقه و نفاق جای همبستگی را فراگرفته است؛ و با چنین وضعیتی هرگز امور مردم به صلاح و درستکاری نمی‌انجامد.

امام زمان علیه‌السلام با ظهور خویش به همه‌ی دوگانگی‌ها و تفرقه‌ها پایان داده و انسان‌ها را به دوستی، مودت، صلاح و رضا دعوت می‌نمایند. در دعای امیرالمؤمنین علیه‌السلام درباره‌ی حضرت مهدی علیه‌السلام آمده است:

«وَاجْمَعْ بِهِ شَمْلَ الْأمَّة»:

«و پراکندگی امّت را به وسیله‌ی او جمع فرما».

در بیانی دیگر فرمودند:

«وَ يُؤَلِّفَ بَيْنَ الْقُلُوبِ الْمُخْتَلِفَة»:

«و خداوند (به وسیله‌ی حضرت مهدی علیه‌السلام) بین دل‌های پراکنده، الفت و دوستی ایجاد می‌کند».

چنان‌که خدای تعالی اختلاف و تفرقه‌ای را که در صدر اسلام به وجود آمده بود، به وسیله‌ی پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله از بین برد و قلوب مسلمانان را به یک‌دیگر الفت داده و تفرقه را به اتّحاد تبدیل نمود و در سوره آل عمران از آن خبر داده و می‌فرماید:

«وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوانا». (آل عمران: ۱۰۳)

«و نعمت خدا را بر خود یاد کنید: آن‌گاه که دشمنان [یک‌دیگر] بودید، پس میان دل‌های شما الفت قرار داد، تا به لطف او برادران هم شدید».

بنابراین به برکت ظهور امام عصر علیه‌السلام، مصداق بزرگی از این آیه محقّق خواهد شد.